Dizel otomobillerin gösterge ekranında çok sık görülen arıza lambalarından bir tanesi olan DPF uyarı ışığı neden yanar? Dizel Partikül filtresi arıza lambasının yanmasının sebepleri nelerdir? Tıkalı DPF ikaz lambası nasıl söndürülür ve tamir edilir gibi sorulara yanıt arayacağız.
Yolda Kalma Riski: %20 Düşük
İlginizi Çekebilir: Adblue (SCR) Uyarı Işığı Neden Yanar ve Nasıl Söndürülür?
İçten yanmalı motor denildiği zaman benzinli ve dizel motorlar akla gelir. Dizel motorlar ise benzinli motorlara göre çok daha fazla havayı kirletir. Bunun sebebi daha fazla duman çıkarması değildir. Dizel yakıt yandıktan sonra ortaya çıkan azot oksit (NOx) gazları, benzinli motorlara göre yaklaşık 7 kat daha fazladır. NOx gazı insan sağlığı açısından son derece tehlikelidir. Bunun önüne geçmek için 1991 yılında Euro 1 normları yürürlüğe girmiştir. DPF ilk olarak 1984 model Mercedes 300 D modellerinin Amerika’da satılan versiyonlarında kullanılmıştır. Avrupa’da ise Peugeot 607 2.2 HDi motorlarla kullanılmaya başlanmıştır. Ancak DPF ile ilgili ilk ciddi adım, 2009 yılında yürürlüğe giren Euro 5 emisyon kurallarıyla atılmıştır. 1 Eylül 2009’da çıkan bu yasa ile, 1 Ocak 2010 yılından sonra üretilen her dizel otomobilde DPF zorunluluğu getirilmiştir. Kısaca, 2010 model ve üzeri Euro 5 motorlu tüm araçlarda DPF vardır. Dolayısıyla gösterge ekranında DPF işareti bulunur.
Dizel Partikül Filtresi (DPF) Nedir ve Nasıl Çalışır?
Dizel partikül filtresi (DPF), aracınızın motorunda meydana gelen yanma sonucu ortaya çıkan egzoz gazındaki kurumu (partikülü) filtreleyerek dışarıya atılmasını engeller. Motor içerisinde mazot ve hava karışımı yandıktan sonra, azot oksit adı verilen siyah kurum ortaya çıkar. Tıpkı bir lastik yandıktan sonra altında kalan kül gibidir. Bu gazın içindeki kurum, DPF’ye doğru itilir. DPF, ısıya dayanıklı kordiyerit ve silisyum karbür maddelerinin karışımından yapılmıştır. İnce yapılı, arı peteğine benzemektedir. Egzozdan çıkan bu maddelerle karşılaştığı zaman kimyasal tepkimeye uğrar. Daha sonra su buharı ve karbondioksite dönüşür. Böylelikle çok daha zararsız gazlara dönüşmüş olur.
| DPF Bulunan Motorlar ve Araçlar | |
|---|---|
| Marka | Motor |
| Fiat | 1.3 Multijet (2011 Üstü) |
| Fiat | 1.6 Multijet |
| Renault | 1.5 dCi (2010) |
| Volkswagen | 1.6 TDI (2009 Model Üstü) |
| Volkswagen | 2.0 TDI (2009 Model Üstü) |
| Ford | 1.6 TDCi (2011 Model Üstü) |
| Peugeot / Citroen | 1.6 HDi (2010 Model Üstü) |
| Opel | 1.3 CDTi (2010 Model Üstü) |
| Toyota | 1.4 D-4D |
DPF Arıza Lambası Neden Yanar?
1- Arabayı Sürekli Düşük Devirde Kullanmak
DPF’nin kendi kendini temizleyebilme özelliği bulunur. Ancak bunu egzoz sıcaklığının 350 derece ve üstüne çıktığı zaman yapabilir. Dizel arabalarda dpf tıkalı uyarı ışığının yanmasının en büyük sebebi genellikle şehir içi düşük devirde sıkışık trafikte kullanılmasıdır. Egzoz ısınmadığı için dpf kendini temizleyemez ve tıkanır. Bu durumda aracınızın yol bilgisayarında veya gösterge ekranında sarı / turuncu renkte DPF ikaz lambası yanar. Aslında bu başlık için DPF neden tıkanır desek daha doğru olur.
2- Kalitesiz Yakıt Kullanımı
DPF sadece dizel yakıtlı araçlarda bulunur. Motorin, benzine göre çok daha yağlı yakıttır. Bu sebeple kaliteli alınması gerekir. Ancak bir çok sürücü kalitesiz mazot alır. Bu mazot içerisinde çok daha fazla kurum oluşmasına neden olan parçacıklar bulunur. DPF’nin kısa sürede tıkanmasına ve arıza yapmasına neden olur. Sonuç olarak gösterge ekranında DPF tıkalı uyarı ışığı yanar.
3- EGR Valfi Arızası
Aslında dizel yakıtının çevreye verdiği zararı azaltmak için Euro 3 normlarıyla birlikte daha sıkı yasal zorunluluklar getirilmiştir. Bu motorlarda EGR valfi (egzoz gazı resirkülasyon valfi), motordan çıkan egzoz gazının bir kısmını tekrar motorda yaktırarak zararlı emisyonların azaltılmasını sağlar. Ancak DPF bulunan araçlarda da EGR valfi bulunur. Bu valf tıkandığı zaman, yanma verimi bozulur ve kurum miktarı artar. Bu durum DPF’nin daha hızlı dolmasına neden olacağından arıza lambasının yanmasına sebep olur.
4- Sensör Arızaları
DPF’nin çalışması için pek çok sensör motor kontrol ünitesi (ECU) ile birlikte çalışır. Egzoz gazı sıcaklık sensörü (EGT), oksijen sensörü ve diferansiyel basınç sensörü (DPS) bunlar arasındadır. Bu sensörlerde meydana gelebilecek arızalar gösterge ekranında DPF uyarı ışığının yanmasına neden olacaktır.
5- Yakıt Sistemi Arızaları
Motorların çalışması için doğru miktarda hava yakıt karışımı olması gerekir. Genelde 14.7/1 oranındadır. Yani her 14.7 birim havaya karşılık 1 birim yakıt olması gerekir. Ancak yakıt bu miktarın üstüne çıkarsa zengin karışımla çalışma olur. Fazladan gelen yakıt DPF’nin çok daha çabuk tıkanmasına neden olur. Aracınız sürekli DPF tıkalı sürüşe devam edin uyarısı verecektir.
DPF Bulunan Araba Nasıl Kullanılır?
- Aracınızı kısa mesafe kullanımlarda düşük vites yüksek devir kullanmaya özen gösterin.
- Her 2 bin kilometrede bir aracınızı en faz 100-110 km/s hızlarda 2500 devir üstünde kullanın.
- DPF uyarı lambası yanarken aracınızı stop edip durdurmayın.
- Mutlaka kaliteli yakıt kullanın ve aracınızın bakımlarını aksatmayın.
- Her 3 depodan birisinde DPF temizleyici katkı maddesi kullanın.
DPF Tıkalı Uyarı Işığı Nasıl Söndürülür?
DPF uyarı ışığının yanmasının yüzde 90 sebebi tıkanmış olmasıdır. Gösterge ekranında bu arıza lambasını görüyorsanız ilk yapmanız gereken şey aracınızı otoban gibi bir yolda en az yarım saat 2500 devir ve üstünde kullanmanız lazım. DPF iyice ısındıktan sonra kendi kendini temizleyecektir. Ancak hala yanmaya devam ediyorsa çok fazla tıkanmış demektir. Bu durumda DPF temizleyici katkı maddesi kullanın. Sorun daha devam ederse oto egzoz ustasından yardım alarak egzozdan DPF’yi söktürüp temizletebilirsiniz. Tüm bunlara rağmen uyarı işareti devam ediyorsa sensör ve ECU sisteminin kontrol edilmesi gerekmektedir.
Kaynak: ototetkik.com