Gösterge panelinde sarı ve turuncu renkte ABS arıza ışığı ne anlama geliyor? ABS uyarı işareti yanmasının sebepleri nelerdir ve neden yanar? ABS arıza lambası nasıl söndürülür ve tamir edilir sorularına yanıt arayacağız.
Yolda Kalma Riski
İlginizi Çekebilir: Adblue (SCR) Arıza Lambası Neden Yanar?
Eskiden otomobillerde bir arıza meydana geldiğinde sürücünün sadece fiziki olarak belirti verdiği zaman haberi olurdu. Ancak güvenlik ekipmanları fiziki belirti verdiğinde çok kötü sonuçlar doğurabilirdi. Gelişen bilgisayar teknolojisi otomobillere geçtikten sonra meydana gelen her sorun çok daha önceden gösterge ekranında uyarı ışığı olarak belirmeye başladı. Aracınızın gösterge panelinde onlarca işaret bulunur. Bunlardan kırmızı renkte olanlar acil bir arızayı, sarı ve turuncu olanları dikkat edilmesi gereken ancak çok acil olmayan sorunları gösterirler. Yeşil renkte olanlar ise bir arıza değil, herhangi bir donanımın çalıştığını göstermek içindir. ABS arıza lambası da bunlardan bir tanesidir. Sarı yuvarlak içinde ABS arıza lambası fren sisteminde bir sorun olduğunu gösteren işaretlerdendir.
ABS Fren Nedir ve Nasıl Çalışır?
ABS fren sistemi ilk olarak 1920 yılında trenlerde, daha sonra ise uçaklarda kullanılmaya başlanmıştır. 1966 yılında Jensen FF model arabalarda ilkel denilebilecek ABS kullanılmıştır. Daha sonra 1969 yılında Ford Thunderbird marka otomobilin arka tekerlekleri ABS’li olarak üretildi. 1971 yılında ise 4 tekerlekten ABS’li ilk model olan Chrysler Imperial satışa sunuldu; ancak günümüzdeki versiyonlarından hâlâ farklıydı ve çabuk arıza yaptığı için kısa süre sonra kaldırıldı. Uzun geliştirmelerden sonra günümüzde kullanılan ABS’nin ilk versiyonu, yani ABS 2, 1978 model Mercedes W116 S-Class ile hayatımıza girmiş oldu.
Aracınızla sürüş halindeyken frene bastığınızda tekerler kilitlenirse araba kaymaya başlar. Bu sırada direksiyon kontrolü sizden çıkmış olur. Araba hangi yöne kayarsa kaysın siz buna etki edemezsiniz. ABS olan araçlarda tekerlek kızaklamaz. Bu sayede sürücü sert fren sırasında bile direksiyon kontrolü kaybetmez. ABS’nin açılımı kilitlenmeyi önleyici fren sistemi (Anti-lock Braking System) baş harflerinin kısaltması demektir. ABS nasıl çalışır diye soracak olursak; tekerlek hız sensörleri, motor kontrol ünitesi (ECU) ve hidrolik kontrol ünitesi (HCU) arasındaki anlık veri akışına ve koordinasyona dayanır. Sistemin gözleri olan sensörler, her tekerleğin dönüş hızını sürekli ölçerek beyin konumundaki ECU’ya iletir; ECU ise bu verilerle aracın referans hızını hesaplar ve herhangi bir tekerleğin hızında ani bir düşüş, yani kilitlenme eğilimi tespit ederse devreye girer. Bu tespitin ardından sistemin kasları sayılan hidrolik ünite, ECU’dan gelen komutlarla fren kaliperlerini saniyede 15-20 kez açıp kapatarak fren basıncını tutma, azaltma veya artırma döngüsüne sokar; bu sayede tekerleğin kilitlenmesi engellenerek sürücünün direksiyon hakimiyetini koruması sağlanır.
ABS Arıza Lambası Neden Yanar?
Aracınızın gösterge ekranında sarı yuvarlak içinde ABS yazdığını görüyorsanız sistem çalışmıyor demektir. Ancak motor çalışmadan önce kontağı akü açılacak kadar çevirdiğinizde yanması normaldir. Çünkü ECU bu sırada sistemi kontrol ediyor demektir. Motor çalışırken yanıyor veya yanıp sönüyorsa ABS devre dışı kalmıştır.
1- ABS Sensörü Arızası
Diğer adı tekerlek hız sensörü olan bu parça her tekerde bulunur. Görevi aracın tekerlerinin dönüş hızını algılamaktır. Tekerlerin kilitlendiğini fark ettiği anda durumu ECU’ya bildirir. Böylelikle ABS devreye girer. Arıza yaptığı zaman sistem çalışmayacağı için gösterge ekranında ABS ışığının yandığını göreceksiniz. Zaten bu arıza işaretinin yanmasının en büyük sebebi tekerlek hız sensörü veya diğer adıyla ABS sensörüdür.
2- Fren Hidrolik Yağının Azalması
Bir insanın kas gücü ortalama 1 ton ağırlığında arabayı durdurmak için çok yetersiz kalırdı. Bunun için üreticiler hidrolik teknolojisinden faydalanırlar. Hidrolik denildiği zaman basınçlandırılmış yağ akla gelir. Fren pompası, pedal konumuna göre yağı basınçlandırır ve hortumlar yardımıyla kaliperlere iter. Kaliperlerin önünde bulunan fren balataları diski sıkar ve aracınızın yavaşlaması sağlanmış olur. Eğer sistemde bulunan yağ seviyesi eksilirse aracınızın ABS’si devre dışı kalır. DOT 3 veya DOT 4 şeklinde numaralandırılan fren yağı seviyesini kontrol etmeniz gerekir.
3- Motor Kontol Ünitesi (ECU) Arızası
Otomobilin beyni konumunda bulunan ECU, motor, şanzıman ve fren sistemini sürekli kontrol eder. Üzerinde binlerce kod yüklenmiş durumdadır. Ancak zamanla ECU arıza yapabilir. Çalışmayan ECU, otomobilin diğer sistemlerinin de arıza yapmasına neden olacaktır. İlk belirtilerinden bir tanesi ABS uyarı lambasının yanması olmaktadır.
4- Fren Balatalarının Bitmesi
Fren balataları disklere sürtündüğü için yaklaşık 30 bin kilometrede biterler ve değişmesi gerekir. Fren balataları aşındığı zaman aracınızın fren mesafesi uzar. Ayrıca gösterge ekranında ABS ikaz lambasının yanmasına da neden olur.
5- Kablo Arızası
ABS fren sistemi her ne kadar hidrolik sistem olsa da hassas elektronik devreler tarafından kontrol edilmektedir. ABS’nin çalışması için gerekli olan kablolarda bir kopma, kısa devre veya korozyon olursa gösterge panelinde ABS uyarı ışığının yanmasına neden olabilir.
6- ABS Beyni Arızası
Diğer adı ABS kontrol modülü olan bu bileşen tekerlek hız sensörlerinden gelen verileri ECU’ya aktarır. Ayrıca fren yağının basınç değerini de ölçer. ECU’nun fren sistemindeki yardımcısı gibi görev alır. ABS beyni arızası gösterge ekranında ABS uyarı ışığının yanmasına neden olabilmektedir.
ABS Arıza Lambası Nasıl Söndürülür?
Aracınızın gösterge ekranında ABS arıza lambasının yandığını görüyorsanız ABS devre dışı kalmış demektir. Ancak frenler tutuyordur ama kızaklama durumunda ABS çalışmayacaktır. Bu arızada ilk yapmanız gereken şey, aracınızın OBD-2 tarayıcı bulunan bilgisayara bağlatarak C0035, C0110, C0050 ve C0500 gibi ABS ile ilgili arıza kodlarından hangisini verdiğini bulmak olmalıdır. Arıza kodları çözüldükten sonra hala yanmaya devam ediyorsa fren hidrolik yağı seviyesini ve fren balatalarını kontrol etmelisiniz. Daha sonra ABS ile ilgili tüm kablo tesisatını kontrol etmelisiniz. Büyük ihtimal lamba sönecektir. Ancak hala devam ediyorsa ECU veya ABS beyni arızasından şüphe edebilirsiniz.
Kaynak: ototetkik.com