İçten yanmalı motorlarda çok önemli rol oynayan hararet müşürü nedir ve ne işe yarar? Hararet müşürü arıza nasıl anlaşılır ve belirtileri nelerdir? Hararet müşürü arızası tamir ve çözüm yolları hakkında bilgi vereceğiz.
Dizel veya benzinli gibi içten yanmalı araçlarda motor içerisinde hava/yakıt karışımı yanar. Bu yanma sonucu ortaya çok büyük derecede sıcaklık oluşur. Eğer soğutma sistemi olmasaydı oluşan sıcaklık nedeniyle motor kısa sürede önce conta yakar daha sonra yatak sarardı. Bu durumun önüne geçmek için üreticiler motor soğutma sistemini üretmişlerdir. Motor çalıştıktan sonra sıcaklık 90 dereceye geldiğinde motor içerisinde küçük kanallara su gönderilir ve motorun sabit çalışma sıcaklığından kalması sağlanır. Soğutma sisteminin en önemli parçaların bir tanesi de hararet müşürü veya diğer adıyla motor suyu sıcaklık sensörüdür.
İlgini Çekebilir: Araba Kaloriferi Neden Isıtmaz ve Soğuk Üfler?
Hararet Müşürü Nedir ve Ne İşe Yarar?
Aracınızın motorunu sabah ilk çalıştırdığınızda bir an önce normal çalışma sıcaklığı olan 90° C’ye çıkana kadar termostat kapalı durumdadır. 92 derece civarına geldiğinde termostat açılır ve suyun soğutulmak üzere radyatöre gitmesini sağlar. Radyatörde soğutulan su tekrardan motora gelir ve bu döngü motor çalıştığı süre boyunca tekrarlanır. Motorun sağlıklı çalışması için içerisindeki soğutma suyunun sabit sıcaklıkta kalması gerekir. Bu sıcaklığı ölçen parçaya ise hararet müşürü veya motor suyu sıcaklık sensörü adı verilir. Hararet müşürünün yeri motor bloğunun üstünde veya üst kapakta yer alır. Hararet müşürünün görevi motorda suyun sıcaklığı hakkında sürekli olarak motor kontrol ünitesine (ECU) bilgi vermektir. Aracınızın gösterge ekranında hararet göstergesi bu müşürden gelen sıcaklığa göre iner veya çıkar. Hararet müşürünün uç tarafında pirinçten yapılmıştır. Bir çeşit termistör olan hararet müşürü motor suyunun sıcaklığına elektrik voltajı üretir ve bu sinyali ECU’ya bildirir.
Hararet Müşürü Arızası Ne Kadar Kritik
Bir motor ustası olarak benim tavsiyem hararet müşürü arızası varsa hemen çözün. Bir süre önce hararet müşürü arızası olan müşterim çok önemsemedi. Gösterge nasılsa yanlış gösteriyor bir şey olmaz diye düşünüyordu. Ancak aracı gerçekten arıza yapmış ve müşteri bunu fark edememiş. Sonuç olarak 500 liralık müşürü değiştirmekten kaçarken 50 bin lira üst kapak contası yaptırma parası verdi. Bazı küçük arızalar çok daha büyük arızaların görülmesinin önüne geçiyor.
Hararet Müşürü Arızası Belirtileri
Aracınızda hararet müşürü arıza yaptığı zaman hemen fark edeceğiniz ciddi belirtiler meydana gelir. Hatta bunlardan bir kaç tanesi motorun zarar görmesine neden olabilecek kadar ciddi belirtilerdir.
1- Hararet Göstergesinin Bir İnip Bir Çıkması
Gösterge panelinde yer alan hararet ibresi hararet müşüründen gelen sinyallere göre motor sıcaklığını sürücüye yansıtır. Hararet göstergesi bir düşüp bir yükseliyorsa, veya hararet olmamasına rağmen en üst seviyede gösteriyorsa müşür arızalı demektir.
2- Egzozdan Siyah Duman Gelmesi
Hararet müşürü arıza yaptığı zaman aracınızın motorunun çalışma sıcaklığı bozulmuş olur. Bu durum motorun hava yakıt karışım oranının da bozulmasına neden olur. Soğuk motorun egzoz gazı siyah çıkmaya başlar.
3- Yakıt Tüketiminin Artması
Soğuk motor her zaman daha fazla yakar. Özellikle dizel motorlu araçlarda motor soğukken yakıt tüketimi %30 seviyesinde artabilir. Hararet müşürü arıza yaptığında aracınız daha fazla yakmaya başlayacaktır.
4- Fanın Sürekli Çalışması
Hararet müşürü arızasında ECU, motorda sıcaklık olmamasına rağmen hararet varmış gibi algılayabilir. Hararet düşük olmasına rağmen fanın çalışmasına neden olabilir.
5- Radyatör Fanının Çalışmaması
Bir aracın başına gelebilecek en kötü şeylerden bir tanesi de hararet yapmasıdır. Radyatörde meydana gelen sıcaklığı oradan uzaklaştırmak için fan kullanılır. Bu fan ECU’dan gelen sinyallere göre çalışır. Ancak hararet müşürü arızalandığında motor suyunu sürekli soğukmuş gibi algılayabilir. Sonuç olarak aracınız fan açmaz. İşin daha kötüsü hararet göstergesi de bozulacağından siz bunu fark edemeyebilirsiniz.
6- Motor Arıza Lambasının Yanması
Günümüz araçlarında motor ve bileşenlerinde yer alan tüm sistemleri sürekli kontrol eden motor kontrol ünitesi (ECU) adı verilen sistem vardır. Bunu sensörler yardımıyla gerçekleştirir. Motor suyu sıcaklık sensörü (hararet müşürü) bunlardan bir tanesidir. Arıza yaptığında gösterge ekranında motor arıza lambasının yanmasına neden olur. Bilgisayara bağlayıp OBD-2 arıza kodları taraması yaptığınız zaman “P0115, P0116, P0117 veya P0118” hata kodlarını verir.
7- Sabahları Motorun Zor Çalışması
Motor beyni (ECU) ile hararet müşürü arızasında doğrudan ilişki vardır. Sabahların aracın motoru soğukken çalışması için ECU daha fazla yakıt göndermek zorundadır. Ancak hararet müşürü arızalandığında motor soğuk olmasına rağmen ECU’ya motor sıcakmış gibi sinyal gönderebilir. Bu durumda ECU motora olması gerekenden daha az yakıt gönderebilir. Sabahları zor marş almaya neden olabilir.
8- Motorda Tekleme Olması
Hararet müşürü arızalarında ECU’ya motorun sürekli soğuk olduğu sinyali gider. Halbuki motorda soğuk ve sıcakken farklı miktarlarda yakıt olması gerekir. Motor sıcak olmasına rağmen hararet müşürü arızası nedeniyle daha fazla yakıt gidebilir. Bu durumda motorun teklemesine neden olur. Özellikle gaz verince tekleme meydana geliyorsa motor suyu sıcaklık sensörü arızalı olabilir.
Hararet Müşürü Arızası Tamiri ve Çözümü
Eğer yukarıda saydığımız belirtilerden bir veya daha fazlası aracınızda varsa hararet müşürü arızalı demektir. Ancak değiştirmeden önce ilk yapmanız gereken şey, aracınızı bilgisayara bağlayarak OBD-II arıza kodları taraması yaptırmaktır. Zaten hararet müşürü ile alakalı hata kodlarını verecektir. Daha sonra müşüre gelen kablolarda bir kopma veya kısa devre olup olmadığına bakın. Bağlantı noktasında paslanma ve kireç varsa muhakkak temizleyin. Tüm bunlara rağmen arıza devam ediyorsa hararet müşürünü değiştirmeniz gerekir. Çünkü tamir edilemeyen parçadır.
Kaynak: ototetkik.com