Sürücülerin araçlarının gösterge ekranında son görmek isteyecekleri arıza işaretlerinden bir tanesi olan kırmızı renkli hararet lambası ne anlama geliyor? Hararet ışığının yanmasının sebepleri nelerdir? Gösterge panelinde hararet lambası nasıl söndürülür gibi sorulara yanıt arayacağız.
Yolda Kalma Riski
İlginizi Çekebilir: Adblue (SCR) Uyarı Işığı Neden Yanar?
İçten yanmalı motorlarda pistonlar yukarı aşağı sürekli olarak hareket ederler. Motor içerisinde hava yakıt karşımı yandıktan sonra ortaya çıkan patlamanın oluşturduğu basınç, pistonları aşağı iter. Bu sayede dönen krank mili sayesinde araca güç sağlanmış olacak. Ancak motor içerisinde benzin veya mazot yanar. Ayrıca hareket eden parçalar sürekli sürtünme halinde olduklarından ısınma eğilimi gösterir. Bu ısınma çok fazla artarsa aracınızın motoru hararet yapmış olur. Sıradan bir motorun normal çalışma sıcaklığı ortalama 90° C civarındadır. Eğer motor sıcaklığı bu seviyenin üstüne çıkarsa motor aşırı ısınmış demektir. Bazı araçların gösterge ekranında motorun aşırı ısındığını sürücüye bildirmek için kırmızı renkli termometre işareti vardır.
Hararet Işığı (Kırmızı) Nedir ve Ne İşe Yarar?
Araçların gösterge ekranlarında yer alan arıza ışıkları ile uyarı ve ikaz işaretlerinin hepsinin ayrı ayrı anlamı vardır. Kırmızı, sarı ve yeşil renkte olabilirler. Yeşil renkte olanları bir arıza değil, herhangi bir donanımın aktif olduğunu gösterirler. Sarı / turuncu renkte olanlar ise çok acil olmasa bile dikkat edilmesi gereken olumsuz bir durumu gösterirler. Ancak kırmızı uyarı ışıkları aciliyet belirtirler. Hararet lambası da bunlardan bir tanesidir. Motor sıcaklığının olması gereken seviyenin daha üstüne çıktığını göstermek için gösterge ekranında yanar.
Kırmızı Hararet Lambası Neden Yanar?
Hararet ışığının yanmasının nedenini bilmek için sistemin nasıl çalıştığını anlamanız gerekir. Motor çalıştıktan sonra içerisinde yanma meydana gelir ve bu durum motorun aşırı ısınmasına neden olur. Bunun önüne geçmek için üreticiler motor suyu soğutma sistemini yapmışlardır. Devirdaim pompası motor çalıştığı sürece suyu sürekli pompalar ancak su sıcaklığı 90 derece üstüne çıktığında termostat açılır ve suyun soğutulmak üzere radyatöre gönderilmesine izin verir. Radyatörde soğutulan su tekrar motora gönderilir ve bu sayede araç motoru normal çalışma sıcaklığında kalır. Radyatörün sıcaklığı ise oradaki motor suyu sıcaklık sensörü tarafından ölçülür ve fanın açılıp açılmayacağını belirler. Motor bloğunun üstünde bulunan hararet müşürü de sıcaklık değerlerini sürekli motor kontrol ünitesine (ECU) bildirir, eğer sıcaklık 95 derece ve üstüne çıkarsa sürücüye hararet yaptığını göstermek için gösterge ekranında kırmızı renkli hararet lambası yanar. Kırmızı hararet lambasının yanmasına sebep olacak parçalara tek tek bakacak olursak;
Hararet Işığı (Kırmızı) Yanması Sebepleri
1. Motorun Susuz Kalması
Motorun soğutulması için antifrizli su adı verilen soğutma suyu kullanılır. Her motorda yaklaşık 3.5 ile 4 litre arasında antifriz bulunur. Bu su seviyesi motorun soğutulmasına yetmeyecek kadar azalırsa kırmızı renkli hararet arıza lambası yanar.
2. Radyatör Fanı Arızası
Motordan gelen sıcak su bakır ve alüminyum maddeden yapılan radyatöre gelir. Burada soğutulur ama radyatörde sıcaklık birikmesi olur. Bu sıcaklığı radyatörden uzaklaştırmak için elektrikli motora bağlı fan bunulur. Fan pervaneleri dönmezse yani aracınız faz açmazsa gösterge ekranında kırmızı renkli termometre işareti yanacaktır.
3. Radyatörün Tıkalı Olması
Radyatör içerisindeki soğutma suyunun antifrizli olması her zaman sağlıklıdır. Ancak ülkemizde sürücüler genellikle yaz aylarında bildiğimiz çeşme suyu koyarlar. Ülkemiz suları kireçli olduğundan zamanla radyatörün tıkanmasına yol açabilir. Ayrıca su radyatörün paslanmasına ve çürümesine yol açabilir. Tıkalı radyatör motorun hararet yapmasına neden olacaktır.
4. Radyatör Fan Motoru Arızası
Fan pervanesi aküden aldığı elektrik gücüyle çalışan motora bağlıdır. Bu motor fan pervanesini çevirmek için sürekli olarak çalışır haldedir. Ancak bir kullanım ömrü vardır. Fan motoru yandığı zaman veya bozulduğunda aracın hararet yapmasına neden olur. Bu durum gösterge panelinde kırmızı renkli hararet ışığının yanmasına sebebi olacaktır.
5. Fan Müşürü Arızası
Fan müşürü radyatörün alt tarafında bulunur içerisindeki suyun sıcaklığını ölçer. Su sıcaklığı 90 derece üstüne çıktığı zaman motor kontrol ünitesine (ECU) sinyal gönderir. Böylelikle ECU, fan açılması talimatını verir. Eğer fan müşürü veya diğer adıyla radyatör suyu sıcaklık sensörü arıza yaparsa fan açmaz. Sonuç olarak aracınızın hararet yapar.
6. Devirdaim Pompası Arızası
Devirdaim su pompasının görevi motor ile radyatör arasında suyu dolaşımını sağlamaktır. V kayışından aldığı güçle motor çalıştığı süre boyunca su pompalar. Bir çeşit döner türbin ve bilye içeren devirdaim pompası arıza yaptığında suyu çeviremez. Bu durum aracınızın motorunun hararet yapmasına neden olur.
7. Termostat Arızası
Motor normal çalışma sıcaklığına gelene kadar içerisinde su kalır. Ancak 90 dereceyi aştığında termostat açılır ve suyun radyatöre gitmesine izin verir. Termostat genelde açık konumda takılı kalır. Bu durum o kadar ciddi arızalara neden olmaz. Ancak kapalı konumda arızalanırsa soğutulamayan su hararet yapmasına neden olur.
8. Motor Bloğunda veya Üst Kapakta Çatlak Olması
Otomobiller motorları iki ana bölümden oluşur. Hava yakıt karışımının yandığı piston, piston kolları ve krank mili barındıran motor bloğu ve eksantrik mili ve subapları barındır üst kapaktan oluşur. Motor içerisinde küçük su kanalları bulunur ve soğutulmak için bu kanallardan sürekli su akar. Eğer motor bloğunda veya üst kapakta çatlak nedeniyle sızıntı olursa araç hararet yapar. Bu durum gösterge ekranında kırmızı renkli hararet lambasının yanmasına neden olur.
9. Radyatör Hortumlarında Sızıntı
Radyatör ile motor arasında suyun taşınması için sıcaklığa dayanıklı kauçuk hortumlar bulunur. Su kaçaklarının en büyük sebebi radyatör hortumlarının eskimesidir. Bu hortumlarda kaçak olduğu zaman motor susuz kalabilir ve hararet yapabilir.
10. Arabanın Yüksek Devirde Kullanılması
Bir otomobilin motor devrinin en fazla 4.500 olması gerekir. Ancak bazı sürücüler sürekli yüksek devirlerde kullanır. Buna motoru sıkıştırarak kullanma adı da verilir. Bu şekilde kullanılan araçların gösterge ekranında sık olarak hararet lambası yanar.
11. Araba Çok Fazla Yük Yüklemek
Her aracın bir taşıma kapasitesi vardır. Ortalama bir araç 400-450 kilo arasında yük taşıyabilir. Motorun çekebileceğinden fazla yük zorlanmasına neden olur. Bu durum motorun hararet yapmasına ve gösterge ekranında kırmızı renkli hararet lambasının yanmasına sebep olur.
Kırmızı Hararet Lambası Nasıl Söndürülür?
Aracın gösterge ekranında hararet uyarı işareti sürekli yanıyor ve yanıp sönüyorsa aracınızı güvenli bir yere park edip motoru durdurun. En az yarım saat bekledikten sonra motor soğutma suyu seviyesini kontrol edin. Büyük ihtimal susuz kalma nedeniyle hararet yapmıştır. Motor normalde bir arıza yoksa asla su eksiltmez. Bir sızıntı veya arıza vardır. Kesinlikle suyun azalmasına neden olan arızayı bulmalısınız. Radyatör, fan, müşür, devirdaim ve termostat gibi hayati parçaların kontrollerinin sıkı sıkı yapılması gerekir.
Kaynak: ototetkik.com